ပညာ
စီတို ့ေတြ စာေတြသင္ေနလိုက္ၾကတာ။ ေနာက္ဆံုးမွာဘာျဖစ္လာလဲ။ စီအရင္ကေျပာဖူးသလိုပဲ။ ပညာတတ္ေတြဟာ ပညာမဲ ့ေတြေလာက္ သတိမရွိဘူး။ မျပတ္သားဘူး။ပညာရွိ ေတြးေတြးေနလိုက္တာ။ ေတြးသာျပီးသြားတယ္။ ဘာမွျဖစ္မလာဘူး။ ဒါေပမယ့္ လို ့ေတာ ့လူတေယာက္ဟာ ပညာသာမတတ္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ လူေတြက၀ိုင္းနိွမ္ခ်င္ၾကတယ္။ ကိုယ့္ သားသမီး ကို ပညာမတတ္သူနဲ ့မေပးစားခ်င္ၾကဘူး။
အဲလို သံုးမရ၊ စားမရ၊ ပညာတတ္ဆိုတဲ ့ဂုဏ္ပုဒ္ပိုင္ရွင္ေတြနဲ ့ကိုယ့္ သားသမီးေတြကို လင္ေတြ မယားေတြရေစခ်င္တယ္။
ေစာေစာတုန္းက မီးဖိုေခ်ာင္သြားရင္းနဲ ့ေနာက္ေဖးျပတင္းေပါက္ကေန အမိွဳက္သိမ္းနဲ ့ကုလားတေယာက္ကိုလွမ္းျမင္လိုက္တယ္။အဲဒီကုလားလည္းအနဲအမ်ားေတာ ့သူ နိုင္ငံမွာပညာတတ္ခဲ့မွာပဲလို ့။ ဒါေပမယ့္ ဒီနိင္ငံမွာအမွိဳက္လာသိမ္းေနရတယ္။
လူေတြက ဘ၀ကို stableေအာင္ ပညာေတြအမ်ားၾကီးသင္ျပီး အလုပ္ေကာင္းေကာင္းရွာၾကတယ္။ အလုပ္ေကာင္းေတာ ့၀င္ေငြေကာင္းတာေပါ့။ ၀င္ေငြေကာင္းေတာ ့စား၀တ္ေနေရးအသင္ေျပျပီး ဘ၀က လည္းသာယာတာေပါ့။တခ်ိဳ ့အလုပ္ေတြကလည္း ပညာေရးေပၚမူတည္ျပီး ခန္ ့ၾကတယ္။အဲဒီအခါမွာ ပညာၾကိဳးစားက်ိဳးနပ္တာေပါ့။
ဒါေပမယ္ ့စီေတြးၾကည့္တယ္။ စာသင္၇က်ိဳးနပ္တယ္ဆိုတာဘာကိုဆိုလိုတာလဲ။ကိုယ္၀ါသနာပါတာကိုသင္ရက်ိဳးနပ္တာလား။ ပိုက္ဆံမ်ားမ်ားရမယ ့္ အလုပ္ရမွာမို ့လို ့သင္ရက်ိဳးနပ္တာလား။ မိဘစိတ္ခ်မ္းသာေအာင္သင္ရက်ိဳးနပ္တာလား။
သူမ်ားေတြကဘြဲ ့ရေတြကိုအထင္ၾကီးၾကတယ္။
စီရန္ကုန္ျပန္ရင္ ဘယ္ေတာ့မွစင္ကာပူကျပန္လာလည္တယ္လို ့မေျပာဘူး။ သူမ်ားေတြေမးလို ့စီပညာအရည္အခ်င္းဘယ္ေလာက္လဲဆိုရင္ ၁၀တန္းေအာင္လို ့ပဲေျဖခဲ့တယ္။တကယ္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံပညာေရးမွာ၁၀တန္းပဲေအာင္ခဲ့တယ္။ ဘယ္လို ေအာင္လာမွန္းေတာင္မသိဘူး။ အဲလိုပဲ ဟိုစာရြက္လွန္ ဒီစာရြက္လွန္နဲ ့ပဲေအာင္တယ္ဆိုၾကပါဆို ့။အဲဒီအခါ က်ရင္ လူေတြရဲ ့ မ်က္ႏွာေတြက ရံွဳမဲ ့ေနလိုက္ၾကတယ္။ဘြဲ ့ေလးတခုေတာင္ မရ၇ေကာင္းမလားလို ့။စီ ဘာမွမျဖစ္ပါဘူး။ အဲလိုပဲ အင္း အင္း အဲ ့အဲ့နဲ ့followလိုက္ေပးလိုက္တယ္။
တခါတုန္းက ရန္ကုန္ျပန္တုန္း အျမင္ကတ္ကတ္နဲ ့ဆိုင္တဆိုင္မွာ စားသြားရင္းအေဖနဲ ့ဘိုလို အာျပဲၾကီးနဲ ့ရႊတ္လိုက္တာ လူေတြအံ့ၾသသြားတယ္။ ၀ါး ၁၀တန္းေအာင္တေယာက္ က ဒီေလာက္ေတာင္အဂၤလိပ္စကားေျပာနိင္ပါလားဆိုျပီး အျမင္ေတြေျပာင္းကုန္တယ္။ ေနာက္ဆို စီဘြဲ ့မရလည္း သူတို ့ကအေရးမလုပ္ေတာ့ဘူး။ ဘာလို ့လည္းဆိုေတာ ့ျမန္မာျပည္က ဘြဲ ့ရတေယာက္မလုပ္နိုင္တဲ ့အရာတခုစီသူတို ့ကိုလုပ္ျပနိုင္ခဲ ့လို ့ပဲ။
အဲဒီအခါက်ေတာ ့ပညာေတြတတ္စရာမလိုေတာ့ဘူး။ ကိုယ္ ့အစြမ္းအစတခုကို ျပလိုက္ရံုပဲ။
တကယ္ေတာ ့အဲလို အစြမ္းအစျပနိုင္တာကလည္း ဒီမွာေက်ာင္းတတ္ခဲ့လို ့ ကိုး။ ဒါေပမယ့္ ဒီကလူေတြၾကားမွာ ပညာတတ္ ၊ပညာမတတ္ ခြဲျခားတာမရွိဘူး။
ျမန္မာနိုင္ငံမွာက်ေတာ ့အဲလို မဟုတ္ဘူး။ အနဲဆံုး ဘြဲ ့တခုကို ရမွ။ျမန္မာျပည္က ဘြဲ ့ရေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဒီမွာ workpermit/ Spassေတြနဲ ့လုပ္ေနတာအမ်ားၾကီး။ ဘာလို ့သူတို ့ဘြဲ ့ေတြကို စင္ကာပူအစိုးရက အသိအမွတ္မျပဳတာလဲ။အသိအမွတ္ျပဳရင္ သူတို ့ကို PRေလာက္ေတာ့ေပးသင့္တာေပါ့။
အခု အေမ က ေရာဂါထလာျပန္ျပီ။ စီ့ကို degreeထပ္ရေစခ်င္တယ္။ စီကေတာ ့ပိုက္ဆံရတဲ ့အလုပ္လုပ္ေနရတာကိုပဲၾကိဳက္တယ္။ေတာ္ျပီ။သိပ္ျပီးပညာတတ္လြန္းေနရင္ သတိေတြေၾကာင္ကုန္လိမ့္မယ္။ ဘာမဆို ေတြးရင္းေတာရင္း ေျပာသင့္မေျပာသင့္တာေတြ ျမိဳသိပ္ရတာမ်ားကုန္လိမ့္မယ္။ တခါတေလ အေမကို ေျပာခ်င္တယ္။ ဒါျမန္မာျပည္မဟုတ္ဘူး။ ဘြဲ ့တခုရမွ ဂုဏ္ရွိတာမဟုတ္ဘူးလို ့။ပညာတတ္ေတြၾကားမွာ အမွန္တရားဟာ ေလအျဖစ္နဲ ့တည္ရွိျပီး ေလအျဖစ္နဲ ့ပဲ ကြယ္ေပ်ာက္သြားၾကကုန္တယ္။
စီကလိုခ်င္တာကို တခါတည္းနဲ ့ရေအာင္ယူတယ္။ မရဘူးဆိုတာလံုး၀ေသခ်ာသြားရင္ အဲဒီအရာတခုကို နွစ္ခါၾကိဳးစားျပီးမယူတတ္ဘူး။စီ ဒီဂရီမရေသးလိ ု ့ဒီလို ေတြးေတာတတ္ေနတာဆိုလည္း စီေက်ေက်နပ္နပ္ၾကီးနဲ့ ဒီပလိုမာဘ၀နဲ ့ေနနိုင္တယ္။အဲဒါမ်ိဳးေတြေၾကာင့္တခါတေလအေမနဲ ့မတည့္တာ။ သူမ်ားသားသမီး ဒီဂ၇ီတက္တာျမင္ရင္ ကိုယ့္သမီးဒီဂရီတက္ေစခ်င္။ သူမ်ားသားသမီး accountantျဖစ္ရင္ ကိုယ့္သမီးaccountantျဖစ္ေစခ်င္။အေဖကေတာ ့ေျပာတယ္။ စိုက္သည့္အတိုင္းရိတ္ရလိမ့္မယ္တဲ ့။စီလုပ္ခ်င္တာလုပ္။ တခုခုျဖစ္ရင္ ကိုယ္ဟာကိုယ္ရွင္းတတ္ေအာင္ တာ၀န္ယူတတ္ေအာင္လုပ္လို ့ပဲေျပာတယ္။စီတို ့မိသားစုsystem မွာ စင္ကာပူေရာက္လာျပီးမွာ democratic systemကိုေျပာင္းသြားတယ္။အဲဒါကိုအေမကမၾကိဳက္ဘူး။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာဆိုရင္ သားသမီးက မိဘစကားကိုနားေထာင္ရတယ္။ ဘာညာကြိကြနဲ ့။ ခုေန စင္ကာပူမွာလာၾကည့္လိုက္။အဲဒီမိဘစကားကို နားေထာင္လွခ်ည့္ရဲ ့ဆိုတဲ ့သမီးေတြ ေယာက်္ားေတြနဲ ့အတူတူအိပ္ေနၾကတာ။ graduation ceremonyနားနီးလို ့မိဘေတြလာမွ အခန္းေျပာင္းရွာ၊ ဘဲကို အိမ္ေျပာင္းခိုင္း အခန္းေဖာ္အခ်င္းခ်င္း မိဘေတြရွိတဲ ့အခ်ိန္ အဲဒီအေၾကာင္းမဟမိေအာင္ ၀ိုင္းပိတ္ေပးရနဲ ့အလုပ္ေတြရွဳပ္ေနၾကတာ။ စီ ့အေမကုိစီေျပာခဲ့ပါတယ္။ စီအဲေလာက္ေတာ့မဆိုးေသးဘူးလို ့။စီ မြတ္စလင္နဲ ့ထားတာသူသိတယ္။ အဲဒီဘဲကို ယူလို ့ရရင္ယူမယ္။ ယူလို ့မရရင္မယူဘူးဆိုတာလည္းသူသိတယ္။ဒါေပမယ့္ တျခားေယာက်္ားကိုဘယ္ေတာ့မွရွာျပီးမတြဲေတာ့ဘူးဆိုတာ လည္းသူသိတယ္။ စီဘယ္ေတာ့မွ မြတ္စလင္ထဲမ၀င္ဘူးဆိုတာလည္းသူသိတယ္။ သူ သိတာေတြအမ်ားၾကီးပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ “ျမန္မာျပည္မွာဆိုရင္ေလ သားသမီးေတြက မိဘစကားကို တေသြမတိမ္းနားေထာင္ၾကတယ္” ဆိုတဲ ့စကားနဲ ့စီကို လာလာcontrol လုပ္တာစီမၾကိဳက္ဘူး။စီ ၁၆ႏွစ္ဆိုရင္ ဘာမွမေျပာဘူး။ လုပ္.. အေမတို ့ၾကိဳက္သေလာက္လုပ္။ ၾကိဳက္သေလာက္ control။ခုဟာ စီ ၂၅ႏွစ္ထဲေ၇ာက္လာလည္း စီဟာ ၁၆ႏွစ္သမီးတေယာက္လို ပဲ။ဒါေပမယ့္ အခုေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးျငိလို ့ရပါျပီ။ အဲ.. စီမုန္းတဲ ့ဒီဂရီ ဟာၾကီးကေတာ ့ျငိဖို ့က်န္ေသးတယ္။
လူတေယာက္ဟာ ဘ၀ရဲ ့၃ပံု၄ပံုေလာက္ကို ပညာေတြသင္ျပီးရင္းသင္ရင္းနဲ ့ theoryထဲမွာကုန္ဆံုးသြားမွာထက္
ဘ၀ရဲ ့ ၂ပံု၄ပံုေလာက္ပညာေတြသင္ျပီး က်န္တဲ ့တပံုမွာ ကိုယ္ႏွစ္သက္ရာ အလုပ္ေတြကို လက္ေတြ ့က်က်နဲ ့လုပ္နိုင္ရင္မေကာင္းဘူးလား။
“life long learning”တဲ ့။ ေသသာေသသြားမယ္ ။ပညာကသင္လို ့ျပီးမွာေတာင္မဟုတ္ဘူး။
အလုပ္လုပ္ရင္းနဲ့ လည္း ပညာက ဆက္သင္သြားရမွာပဲ။ ပညာဆိုတာ အျမဲတမ္းရွိေနတယ္။ အခြင့္အေရးဆို အျမဲတမ္းရွိမေနဘူး။ ရွိခဲ့ရင္ေတာင္မွအခ်ိန္အခါက မ်က္ႏွာသာမေပးခ်င္ဘူး။
…………….၀၀၀၀၀၀၀၀၀၀၀၀၀၀၀၀၀………………